      
| |
In dees tied
weurt allerwijl neet mie väöl gevas, en de " Vastenavond "
kiert noe eder jaor weer trök in de vörm vaan Carneval. Vreuger waor
" Vastenavond " 'ne welkóme meneer um, väöl plezeer te
make , de maotsjappeleke orde underste-bove te zètte en spottend
commetaar te lievere op de sociaole en polletieke actualiteit. Daoneve
gaof de Vastenavond aonleiding de artestieke vleugele oet te sloon. 't
Bespotte vaan lui en 't versere of verkleie deeg me al in de vreuge
middeliewe. In 't jaor 1133 kaom veur d'n ierste kier de Blaowe Sjuut nao
Mestreech. De Blaowe Sjuut waor 'ne narresjeep op rajer aofkómstig oet
Aken. 't Narresjeep brach in deen tied ouch al bezeuke aon Tóngere en
St.Truide. |
| 't Oontsteke vaar vure waor 'nen aander gebruuk um den aonstoet
vaan de vaste te geve. Evels in 1672 woort 't aonsteke vaan vure verboje
umtot daodoor in de stad brande waore ónstaande. Carneval woort al veur
1800 gevierd mèt verklei-perteie meh 't waor eigelek verboje. In de
negentiende iew kaom in Mestreech door de opgeriechde börgersociëteit
" Momus " 'ne nuie vörm vaan Vastelaovend viere. Zie
perbeerde Vastelaovend te viere mèt gooi amusemint ,en mèt ech-fraoij
gekkerij . Meh alles mèt maote en neet boete de schraom, zoe sjreef 't
regelemint veur. Tot den' ierste waope-fiete vaan de nui sociëteit waor
in 1840-1841 't organisere vaan Vastelaovends-Cortèges en in 't jaor 1891
had me 'n cortège in Mestreech mèt leefs 84 gróppe.!! In 1841 trok in Mestreech
'ne Vastelaovends-cortège door de straote dee gèt aanders oetzaoch es
tegeswoordig umtot 't 'n kleurige stoet waor mèt väöl historische
figure en scènes ,daan de boonte störrem dee veer noe geweend zien. De
opgeriechde hiere-sociëteit "Momus" wow in 1841 e groet
Vastelaovends-fies viere umtot tien jaor laank tijdens de Belzje opstaand
vaan 1830 tot 1839 jummers geine Vastelaovend mie waor gewees. Verkleie en
vermomme waor in die jaore verbóje en de jäög waor opgegreujd zoonder
dat vastelaovends-gebruuk te kinne. En daorum organiseerde de Momusse mèt
de leie vaan aander sociëteite 'nen ierste Vastelaovends-cortège in de
historie vaan stad Mestreech. Dee cortège vaan 1841 bestoond oet 'ne
stoet vaan koutse ,ruiters en gróppe te voot en boe de figurante de
de
sjoenste en |
Bourgondisch Carneval vaan
Pieter Bruegel de Oude.
(1520-1569)
|
| de deurste kostuums droge. De sociëteits-leie veurde same mèt
vrouwe en kinder 'ne historiesch sjouwspeul op, boe zie alderlei scènes
oet de rieke Mestreechter historie naospäölde. 't Waor
theater op straot , gèt um nao te kieke mer neet um eiges aon mèt te
doen. Nao jaore veranderde dees georganiseerde Vastelaovends-cortège en
in 1867 trókke Vastelaovends-wagele mèt eiges opgebouwde scène's door
de straote vaan Mestreech. In 1894 perbeerde de Momus 'n nui elemint oet :
'ne
veldslaag mèt confettie en serpentin dat me veur 't iers had gezeen
aon de Côte d 'Azur . Ederein spraok euver dees Vastelaovends-veldslaag
tot in de gemeinteraod aon tow !! Mèt ein en twinteg stumme veur en twie
tege, beslisde de gemeinteraod tot 't goeie mèt confettie en serpentin
woort towgelaote. D'n ierste wereld oorlog vaan 1914-1918 verlamde de
Vastelaovends viering zoewie ouch de twiede wereld oolog en d'r waor toen
gein officieel Vastelaovends fies umtot 't verbóje waor . Nao d'n twiede
wereld oorlog riechde de Tempeleers in 1945 hunne Vastelaovends
vereiniging op en de vereiniging woort door ‘t Mestreechter Stadsbestuur erkind es de
verantwoordeleke vaan de Mestreechter Vastelaovend. |
Vastelaovend Same
Pieker Dassen
|
Op 11 October 1945 waors Frans Thewissen op bezeuk gegaange bij
Dr. Tans,de
veurzitter vaan ’t Vastelaovend Comité 1939. Heer deeg ’t veurstèl um ’t
aajt comité nao hoes te sjikke en e nui op te riechte. Naotot alle betrokkene
‘ne breef hadde gekrege woort ’n conferensie belag vaan de hiere F.Thewissen,H.Retra,J.Tans,J.Daniëls
en P.Chambille op 31 October.’t Besluut waor tot ’n nui Vastelaovendsvereiniging opgeriech mós weure.
D’r woort ’n lies mèt extra
naome samegestèld die ouch veur ’n opriechtingsvergadering in de Momustempel
op 16 November woorte oetgenudig. De Mestreechter Vastelaovendsvereiniging woort
gestiech en ze geit es naom voere De Tempeleers, umtot de vereiniging zitting
heet in de aw Momustempel en neet leve kin zónder e flink glaas beer. D’r
woort ‘ne raod vaan èlf Tempelhiere samegestèld mèt es Opper-tempelhier J.Heydendaal.
Ceremoniemeister
woort L.Schreuder. Wijer woorte d’r ’nen aontal invallers veur de Tempelhiere
beneump.
|
Tot lid vaan de vereiniging kin towtrèjje edere Vastelaovendsgek, joonk of
aajt, riek of erm. Nao dees zwoer beslissinge woort 't nui kinneke geduip mèt e
rundsje awwe klaore. Um 11 oor weurt 't kleint ingebakerd en krijg 't bestuur d'n
opdrach um good veur 'm te zörge. Ederein geit noe gerös naor hoes. Op 23
November kaom me weer biejein en lag 't bestuur get veurstèlle op taofel.Veer
kemissies woorte gevörmp:de finansjeel,d ie veur reklaam en peers, veur de
cortège en veur de festiviteite. Me góng ouch euver tot 't installere vaan
'ne Raod vaan Ellef en me had noe ouch 't ierste offisjeel optrèjje..Dat waor 'n symbolische
euverdrach vaan 't vastelaovendsplezeer door de aw Momus,die mèr ellein
sjiendoed waor in plaots vaan hartstikke doed. Dat alles woort in eerbedig zwiege
aongehuurd en goodgekäörd. D'r woort 't towgetrèjje tot de
" Federatie der Maastrichtse Verenigingen ". Ouch dat haolde 't oonder
veur waarde tot De Tempeleers 't monopolie hadde op de organisasie vaan de
Vastelaovend in Mestreech. Zoe verlepe de ierste weke vaan de
boreling.......
|
|
|
|
