| |
|
| |
Koninklijke Nederlandse Papierfabriek
Leon Joseph Lhoëst
1836-1893
|
|
|
| De Keuninkleke Nederlandse
Pepier febrik woort opgeriech in ’t jaor 1850 in Mestreech, oonder de naom
vaan Lhoëst-Weustenraad en Cie. Leon Joseph Lhoëst is geboren in Luik
op 10 september 1836, en euverlije in Mestreech op 31 Miert 1893.
Heer trouwde op 30 Juli 1867 mèt Maria Hubertina Siebers ,gebore op 6
Augustes 1829 en zie is euverlije op 4 Jannewarie 1917. Zie kraoge same
twie kinder boevaan de dochter is euverlije bij de geboorte. 't Twiede kind
waor ne zoon, Louis Paul Hubert Joseph Lhoëst.
In ’t jaor 1857 woort de naom vaan 't pepierfebrik veranderd in Lhoëst-Lammeus en Cie. ’t Pepierfebrik woort mèt Luiks
kappitaol gefinanseerd en gebouwd aon de Maos, op de plaots boe iers de
Commanderij vaan de Duitse Orde waor. ‘ne Commanderij, ouch ‘ne Commende of
Commenderij genump , is e landgood en dat door ‘ne commandeur vaan ‘ne
Ridderorde woort bestuurd. De Duitse Orde (Latien: "Ordo domus Sanctæ Mariæ
Theutonicorum Hierosolymitanorum") is ‘ne Ridderorde dee in 1189 is
oontstoon , as
‘ne gemeinsjap vaan Monneke mèt es doel , de verzörging en verpleging vaan
gewonde Kruusvaders. |
| ‘ne Commanderij waor ouch ‘ne bestuurleke einheid vaan
‘nen orde vaan e landgood mèt oonreurende geujere dr’op. ’t Pepier-febrik
begós te producere mèt twie machienes vaan ’t staolfebrik John Cockerill
oet Serain. Ein vaan de belaankriekste groond-stoffe veur pepier waore
loompe of wie me ouch zach lomele. Al gaw kraog ’t febrik de bijnaom vaan ’t
Lomelefebrik. In 1875 woort de firma ‘ne naomloze vennootsjap en kraog ’t
febrik ’t predikaot vaan Keuninklek. De nuie naom woort toen Koninklijke
Nederlandse Papierfabriek, aofgekort tot KNP. De KNP exporteerde oonder andere nao lande wie Ingeland, Fraankriek, Australië en nao lande in
Latiens Amerika. Vaanaof ’t begin vaan de “ Industriële Revolutie “ (1830)
heet Mestreech geperbeerd dr'oonder oet te kaome vaan de beklemming vaan zien
Stads-Walle en de dao-aon verboje oontstluting vaan ’t aongrenzend
achterland. |
 |
|
 |
Door de Milletaere belange en de ónröstige tijje in Beljz ,
woort dee beslissing wijer nao achtere gesjove. Wie in 1867 daan ’t dook
veel veur Mestreech es Vestigings-Stad, bestóng ’t pepierfebrik al weer 13
jaor. Ingeklemd tösse de Stadswalle, Bastions, de Maos en de terreine vaan
de Sphinx, waor mer wieneg meugelekheid um wijer oet te kinne breie. De
oontmanteling vaan de Stads-Walle waor ‘ne bevrijing, en dee Mestreech op
de kaart zat es ein vaan de betere oontwikkelde industriële steij. Ouch veur
de KNP koum dee oontmanteling op ’t gooi momint zoetot me noe wel wijer kós
greuje. ’t Góng daan ouch good mèt de KNP en de productie naom ummertouw
miejer
touw en dat doorde wel tot de jaore roond 1900.
In de eind jaore twinteg vaan de 20e iew waor ‘nen
economische crisis in Europa en kraog ’t febrik ’t meujelek. De productie
waor gedaold vaan zes miljoen kilo pepier tot twie miljoen kilo. En vaanaof
1931 maakde me al gein wins mie. In ’t jaor 1933 woort ne nuie directeur
benump naomelek L.P.M.H. Lhoëst. |
Heer waor nen’ achterklein-zoon vaan ein vaan de opriechters vaan ’t
perpier-febrik. Léon Paul Marie Hubert Lhoëst gebore op 28
Oktober 1898 op Sint Pieter en waor ne zoon vaan Louis Lhoëst (industrieel)
en Laura Regout.
Ir. Lhoëst waor getrouwd
mèt Marie-Louise Bribosia en zie hadde vijf kinder.
Heer góng ’t febrik sanere en in ’t jaor 1937 woort weer
wins gemaak. In 1936 sloot de KNP es ein vaan den’ ierste in Nederland ‘ne
C.A.O. aof veur de werklui. In de twiede wereldoorlog stopde de greuj en nao
d’n oorlog in 1945 sloog me e nuie weeg in mèt ’t producere vaan pepier. |
| Directeur Lhoëst waor op
oetnudiging nao Amerika vertrokke en dao maakde me ’t zoegenaomde gestreke
pepier. Dat waor pepier dat veurzeen waor mèt ein of miejer laoge coating.
De KNP waor waor ein vaan de ierste febrikke in Europa die dat nui pepier
góng producere en wat naoderhand e groet suksès woort. De KNP bouwde
toen ouch e nui pepier-machien, de PM5. Later in 1962 en in 1967 volgde nog
twie vaan die machienes. In ’t jaor 1966 waor de productie gestege nao 120
miljoen kilo pepier. Directeur L.Lhoëst góng in 1968 mèt pensioen en veer
jaor later naom de KNP de pepier-febrikke Van Gelderland en Tielens N.V.
euver, zoetot de KNP ouch vestiginge in Meerse en Nijmege kraog.Eind jaore
70 góng de KNP ziech miejer touwlègke op geujer mèt ne liegere touwgevoogde
weerde wie karton en toilet-pepier. Begin jaore 80 had de KNP ’t weer
meujelekmeh kós ziech weer herstèlle in de begin jaore 90. In 1993 woort ’t
Oosteriekse febrik Leykam Mürztaler gedeiltelek euvergenome en veranderde me
de naom in KNP-Leykam. |
|
| KNP-Leykam waor in 1966 de groetste producent vaan houtvrij gestreke pepier
in Europa. Zie had e mèrret-aondeil vaan 15% en bouwde in Oosteriek ’t
groetste pepier-machien vaan de wereld mèt ‘ne productie-capaciteit vaan 560
miljoen kilo pepier. In 1997 woort ’t pepier-febrik euvergenome door South
African Pulp Paper Industry, aofgekort “ Sappi “ .Vaanaof 1998 producere de
aw KNP febrikke oonder dee nuie naom . Sappi is de groetste producent vaan
houtvrij gestreke pepier |
|
