| |
Meziek heet me altied väöl gemaak in Mestreech
ölgermeziek,zaank in kèrke, en meziek vaan roond-trekkende muzikante. Ouch
meziek vaan zèngers,beiaarde vaan kèrke en stad-hoes, en opera-meziek in de
tejater. Beroops-muzikante had me oonder mie bij ’t Garnizoens-leger. In de
Franse tied hadde die muzikante vaan Mestreech ’t meujelek umtot oonder
aandere de milletaere meziek, kerk ölgers en kerk-zaank door de Franse
verboje waor. Nao de Franse tied kaom de meziek weer laanksem trök in eus
stad Mestreech. Leefhöbbers vaan blaos-meziek riechde in ’t jaor 1825 ‘ne
Philharmonisch Genootsjap op, naomelek de Sociëté ‘d Harmonie. ’t Waor de
veurläöper vaan de Keuninkleke Hermenie. Vief jaor later in 1830 mèt de
Belzje opstand, kaom e tijdelek einde vaan dee Hermenie umtot toen e verbod
waor op vereiniginge. Dat verbooj doorde tot ’t jaor 1839. De zake woorte in
dat jaor weer opgepak , ouch umtot Mestreech bezeuk kraog vaan Keuning
Willem II en tot me voond dat me de keuning neet zoonder ‘ne hermenie kós
oontvaange. |
Op 6 Fibberwarie 1853 opende de Hermenie ‘nen ierste konzèr-zaol
gelege aon de Kleine Grach. Later woort dee zaol beter bekind es cinema de”
Mabi”. In dat gebouw maakde me ‘nen aontal zaole, boe in ouch ‘ne
meziek-sjaol kaom. Venaof 1853 had de hermenie ouch ‘ne geminde
zaank-aofdeiling de Section de Chant en die hadde mie es 100 leie. Oonder
begeleiding vaan de Hermenie hadde zie oetveuringe vaan Rossini, Mozart, en
Haydn. In ’t jaor 1856 kraog de vereiniging ’t predikaot vaan Keunikleke
Hermenie. ‘Nen aontal jaore daonao góng ’t weer berg aof mèt de vereiniging
door gevreigel, aofsplitsing en ‘ne faillisemint volgde. De Hermenie maakde
in 1873 e nuie start door ‘ne Fanfare op te riechte, oonder de naom vaan
“ Fanfare Orphée “. Drei en twintig jaor later in 1896 woort de Fanfare
weer ‘ne Hermenie .Twie jaor later naom me weer de naom aon vaan Keunikleke
Hermenie en presenteerde ziech es ‘ne Neutrale, Nationaal gezinde en
Liberale vereiniging. |
De Keunikleke Hermenie
1975. |
| Roontelum de jaore vaan 1930 verkierde de Hermenie in
geldnoed en me perbeerde toen um de Hermenie te laote fusere mèt de Fanfarte
Sint Joezep. Meh op ’t lètste momint góng dee fusie neet door. De twiede
wereld-oorlog waor oetgebroke en de bezètter Duitsland droog de verieniging
op, um lid te weure vaan de “ Kultuurkammer ”.
De Kultuurkammer waor ‘ne door de Duitse bezètter ingestèld instituut,
boe ederein dee ’t vak vaan artiest, sjrijver, of muzikant wouw oet-oefene
deende ziech dao bij aon te melle. De Kultuurkammer mós ten deenste stoon vaan de
Nationaol-Socialistische ideologie , dee verboonde waor mèt ’t land en volk,
hostorisch besef,en ne positief-Gemaonse hajding. Meh ’t bestuur vaan de
Hermenie had geine zin um lid te weure vaan dee Nationaol-Socialistische
instituut. |
|
Fanfare Orphée
1888. |
Dat leide tot probleme mèt de Duitse bezètters.Me waor genoedzaak
um de vereiniging op te huffe en perbeerde de instreminte aon de leie mèt te
geve mèt d’n opdrach die nao den oorlog weer trök in te lievere. Meh dat
waor te doorziechtig veur de Kultuurkammer. Zie gaof opdrach um alle
eigendomme vaan de Hermenie in beslaag te neume, oonder bedreiging vaan
Pelisie en of ‘ne concentratiekamp. Veurzitter Evers zaot al in de
gevaangenis en de leie wouwe neet tot nog miejer bestuurs-leie in gevaar
bringe en lieverde alle bezittinge in. Dat gebäörde in ’t jaor 1942 en ’t
dook veel weer euver de Keuninkleke Hermenie. Alles woort mèt genome wie de
instreminte, partiture, ’t veendel, medailles, pette enz. Nao den oorlog
woort ’t veendel trök gevoonde in ’t aajd NSB Hoofkentoer in de Groete
Sociëteit gelegen aon ’t Vriethof. D’n oorlog waor veurbij en me perbeerde
de Hermenie weer nui leve in te bloze., en doge dat mèt subsides vaan de
gemeinte., collectes, en gifte vaan Mestreechter bedrieve en börgers.
|
In
1948 had me weer de nudige instreminte gekoch en de Keuninkleke Hermenie kós
ziech weer presentere aon Mestreechn en zien Mestreechtenere. In al die jaore
had de Hermenie nog gein uniforme gedrage, meh dao kaom in 1951 verandering
in. Gruuts presenteerde de Hermenie in dat jaor de nui uniforreme mèt ‘ne
Gala-Konzèr aon de Mestreechter bevolking oonder leiding vaan Martin Koekelkoren.
In ’t jaor 1958 bereikde de Hermenie e nui hoegtepunt in häör
bestoon door wereld-kampioen te weure bij ’t Wereld-Meziek Concours in
Kerkrade. In 2000 vierde de Hermenie ‘t 200 jaorig bestoon mèt e zjubilei
konzèr mèt Benny Neyman. Ziene Keuninkleke Hoegheid kroenprins Willem
Alexander waor deen aovend speciaole gas. Op ’t momint geit ’t neet good mèt
de Hermenieje in Mestreech en mote ‘nen aontal Hermenieje same-wèrke um e
respetabele Hermenie op de bein te kinnne bringe. |
't Veendel
|
|
