Kemedie

         

Trök Fonds Olterdissen Guillaume Franquinet Huub Noten Mestreechs Volleks Tejater Raymond Willems Veldeke Cabberčt Hendrik van Veldeke


D
e oersprunk vaan de kemedie ligk neet in de kleine tejaters  of op de straot , meh 'me späölde vreuger veur 't iers kemedie in de kčrk . De middeliewse kemedie waor 'nen oetvinding vaan de geisteleke die wel begrepe tot de kčrkdeenste dčks saai en oonbegriepelek waore veur 't gewoene volk umtot die ouch geine  latien kóste leze of  verstoon.  Es de prachtege verhaole oet de Biebel mčt e speul woorte oetgebeeld , daan zouwe de gewoen lui dat  zier zeker beter kinne begriepe. 't Ajdste middeliewse kemedie stök , waor e geistelek  kemedie stök , zjus wie de verhaole die in de kčrk woorte verteld . Iers waore d'r veural Passie en Paos-speule , boein 't lije vaan en de opstanding vaan Jezus woort oetgebeeld. Later woorte ouch 't Keersverhaol en 't leve vaan Maria en alderlij heilige levens op de buun gebrach. Iers späölde me in de kčrk meh gčt later verhuisde de kemedie  nao 't kčrkplein umtot de kčrk te klein woort  veur al die  lui.
Me späölde dčks op podia's meh dčks ouch op wagele,die me op versjčllende plaotse in de stad kóste weure neergezat.  Mčt de jaore kaom ummertouw  mie spčktakel roontelum de kemedie  umtot de duvels  miejer  kebaal maakde en  vuur en rouk door de loch slingerde. De Ingele vloge door de loch en maakde de sjoenste  meziek. 't Publiek genoot devaan al waor 't mesjiens miejer um 't spetakel daan euver 't geläöf .Aon 't eind vaan de middeliewe kraog Mestreech zien ierste kemedie-vereiniging. 't Waore amateurs die nao o.a. Antwerpe gónge um dao mčt te doen aon 'ne kemedie wedstrijd. In 't jaor 1770 waor Rose Clairville de groete staar vaan de Mestreechter kemedie en 't leveke vaan 't publiek. Zie hoofde mčr op te kaome of de gánse zaol begós te rópe  of te klappe. Zie waor 'ne sjoene knappe vrouw , meh eigelek behuurde 'ne fatsoenleke vrouw neet op de plaanke te stoon. In de stökke veur amateurs woorte in deen tied de vrouwe rolle gespäöld door manslui.



Kemedie in de middeliewe.

In de achtiende iew späölde me, ouch wie me gein Franse speulers had,  steeds miejer Frans-taolige stökke. 't Kaom door de townummende invlood vaan de Franse cultuur in Mestreech en in gans Europa. In de jaore roontelum 1800 woort de belangstčlling veur de kemedie ummertow groeter en wie de Sociëteit vaan de Jezuiëten woord opgeheve kraog Mestreech vaan de Franse bezčtter in 1786 't leegstaonde gebouw gelege aon de Breijstraot.


De Bonbonniëre.

In 1789 woort de Bonbonniëre geopend en kraoge de lui , oet betere kringe,  veur 't iers e kemedie stök  te zien in 'den tejater vaan Mestreech. Stökke vaan Mestreechtenere kraog me pas te zien in 't jaor 1861,naomelek  't  stök "Joonk bij Joonk  en Auwt bij Auwt "gebrach door G.D.L.Franquinet. ' Nen aandere bekinde organisater vaan historische Cavalades waor Fonds Olterdissen. Zien beroop waor teikenlieraar aon de Patronaatsteikensjaol en heer kós diechte,ensenere, en regisere. Heer regiseerde populaire stökke in 't Mestreechs en dat  trok altied volle zaole es  me De Kaptein vaan Köpenick of Trijn de Begijn späölde. Heer waor ouch de groete trčkker en organisater vaan straot fieste en cortčges.
De Sociëteit  Momus waor in de negentiende iew de gruutste gčngmeker veur de Mestreechter taol en 't ierste artikel vaan 't regelemint sjreef veur: "Vergčt tog noeijt jonges,eus moijertaol ,ranjeert zoe eur weurt wie me sprik in Mestreech ".Binne de Momus woort netuurlek allein Mestreechs gesproke en allein Hollandse lede zowie Garnizoens offecere en ambtenere waore hei vaan vrijgestčld.