           
| |
Lange tied veur Christus waor in de buurt vaan Mestreech al
handel vaan beveurbeeld vuurstein die oet de mijne kaome vaan Rijckholt en
Sint Geertruid. In de Romeise tied waor in Mestreech, gelege aon de
Maos,
'n
handelsplaots mèt versjellende hendelere. De Maos en de wege waore
belangriek veur 't transport vaan de handels-geudere. De weeg vaan
Boulogne sur Mer waor via Mestreech nao Kölle 'ne hoof verkiersaojer veur
de handel.'ne Legerplaots wie Trajectum ad Mosam trokke op kleine sjaol
specialiste aon zoewie pottemennekes,smei,leerluurderije,wagelmekers en
mesjiens ouch sjeepsbouwers,meh die wèrrekde miejer veur de lokale
bewoeners. 't Plaotselek eerdewerk waor keukegereef en gebruuks-good en 't groetste deil in de Mestreechter boojem gevoonde eerdewerk
kaom oet verre
streke .'t " Terra Sigillata " waor 'ne lux
servies-good dat oet Italië kaom en woort via Boulogne sur Mer aongevoerd.
In 't Rijnland produceerde Kölle väöl en sjoen glaas en eerdewerk veur
'den export. |
| In 't jaor 550 had Mestreech 'ne keuninkleke
Frankische muntwerk plaots . Muntslaag waor 't veurrech vaan 'ne landshier
en deende 't handelsverkier. Mestreech had neet allein 'ne muntslaag
meh ouch 'ne toleuvergaank euver de Maos. In 779 woort deen euvergaank
genump es ein vaan de belaankriekste tolle vaan 't Karolingische riek.De
reviertol zouw tot 1796 blieve bestoon es "Kramertol " 'n heffing
op alle geujere dee in Mestreech woorte gelos. Dee allein Mestreech
passeerde, hoofde neet te betaole. In de jaore róntelum 1.100 woorte
geujere wie zink ,iezer- erts,steinkool,bróns,zaait enz.euver de Maos
gebrach nao aander stei of len. Mestreech had in de Middeliewe 'ne
bleuende lake-industrie,en 't Mestreechter laken waor bekind in gans
Europa, ouch umtot 't goojekaop waor. De lake-wevers woende in de
middeliewe op twie plaotse boete 'den ierste umwalling, naomelek in 't
Jekerketeer en in 't Boschstraotketeer. Door de ligking bij 'nen euversteek
vaan de maos is de Mestreechterhandel nao 't vertrek vaan de Romeine noets
gans verlore gegaange. Wienie de stad perceis markt-rechte kraog is neet
bekind. |
Middeliewse Mèrret
|
In 744 kondigde Pepijn van Herstal 'ne wèt aof dee veur
sjreef, um
in edere stad vaan 't Merovingische riek 'ne verpliechde mèrret te hawwe.
Mèt de koms vaan de Franse veranderde d'r väöl mèt de handel in
Mestreech. De boere hoofde neet mie " Tienden " te betaole en de nog bestaonde
" Hieredeenste" kaome te vervalle. De nuie Franse groondwèt hufde de ambachte
op en maakde 't vrijje handels oondernumme meugelek. Door 't wegvalle vaan
de tolgrenze opende veur Mestreech 'ne nui handels gebeed dat ziech
oetstrekde vaan de Middelandse zie tot aon de Noordzie.
Oonder keuning Willem 1 woorte alderlei verkierswege
verbeterd zoe wie de weeg nao Aoke dee gepavejd woort mèt plavejstein en
in 1829 'ne weeg nao Battice en Verviers. De weeg nao Maaseik en Roermun
woorte aofgemaak en in 1827 woort de Zuid-Willems vaart en 't Bassing
opegestèld. In de jaore tösse 1815 en 1830 beperkde de Mestreechter
industrie ziech groetendeils tot 't verwerreke of bewerreke vaan
agrarische produkte oet 'den umgeving. De oondernummers waore in deen tied
leerlujers , distillateurs, beerbrouwers, en azien handelere. Veur d'n
handel waore 't oongunstige teije Bij de aofsjeiding vaan
Belzj in 1830 waor Mestreech umslote door Belzje soldaote en
aofgeslote veur 't achterland. De grens waor rótelum de stad en
veroerzaakde alderlei financieel naodeilige douane ambras dee 't
internationaal handelsverkier belemmerde. |
|
Petrus Regout
|
In 1836 begós Petrus Regout
mèt zien eerdewèrk en glaasfebrik gelege aon de Boschstraot. 't Waor 't
begin vaan 'ne plaotseleke groet industrie dee lange tied väöl werk gaof
aon doezende arbeiders. Mèt de aonwezigheid vaan 't kort bij gelege
Luikse kolebekke hadde ouch aandere bedrieve hei vaan perfiet. Wie
Mestreech in 1887 mie es 30.000 inwoeners had en woort opgenome in 't
rijjke vaan Nederlands groetste steij, hadde 18 oondernummers mèt twinteg
of miejer wèrknummers in totaal 5.168 arbeiders in deens boevaan allein
al 3.209 wèrkde bij de Firma Regout. 't Inwoeners aontal greujde in 1828
nao 21.233, in 1887 nao 30.000 en in 1919 nao 41.000 en nao de annexatie
vaan Sint Pieter en aajt Vroenhove in 1920 tot 54.267 inwoeners. De
industrie kós neet genog arbeids plaotse verzörrege en in deen tied waor
'ne werekeloosheid vaan 40% vaan de femilies die op de ein of aandere
meneer door 't Börregerlek Errembestuur woorte oondersteund. De woening
ambras woort door de bouw-vereiniginge serieus opgepak door nui wieke wie
Blauw Dörrep te bouwe.
|
|
|
|
