Brouwerije

         

Trök



Beer is zoe aaid wie uzze besjaoving. 't Is ein vaan de mies bekindste en populairste draank en 't weurt in eedere oethook vaan de wereld gebrouwd. Beer heet 'ne lange historie,vaan de aw Egyptenere ,de Mónnike in de middeliewe en tot aon  't verbeeje vaan beer in Amerika. Beer maak deil oet vaan us daogeleks leve ,'t is 't symbool vaan de vräög , recreatie en oontspanning. Den' ierste beerbrouwers en drinkers waore de Sumeriërs die ruim 3500 v.Chr. leefde in Mesopotamië, e gebeed tösse de reviere vaan de Eufraat en de Tigris, noe behurend bij Irak. Zie gebruukde versjèllende soorte graon, boe oonder geers, terf en spelt. Meh 't brouw- proces verleep aanders daan noe 't geval is. Me bakde iers 't broed, dat me deeg grummele en weike. 't Daan ontstoonte beslaag woort vergis en daonao gèt op smaak gebrach  mèt honing en kruie. De Sumeriërs gaove de brouw-kuns weer door aon de Babyloniërs die 't beerbrouwe weer gèt verbeterde. Zie gebruukde hop en maakde beer vaan versjèllende smake en sterkde. De Babyloniërs gaove 't beer weer door aon de Egyptenere en die gaove 't weer door aon de Romeine. En via de Romeine kaom 't beer bij de Germaanse en Keltische stamme.
't Beer brouwe waor vreuger 'ne taak veur de hoesvrouw. Neve 't bakke vaan broed en 't  wasse, brouwde zie veur de gaanse femilie 't beer. Um in hun levensoonderhaajd te veurzien brouwde ouch de Kloesterlinge en zie maakde versjèllend soorte beer. In de 8e en 9e iew naom 't kaopbrouwe tow en woorte de ierste brouw-gildes opgeriech. 't Aontal brouwerije leep snel omhoeg en hoonderd brouwerije in groete steij wie Delft,Haarlem of Gouda waor geine oetzundering. Väöl stadsbestuurders repe 't  zoegenaomde Mijlenrecht in 't leve. Binne 'e bepaold aontal mijle vaan de stadsgrens moch me oetslutend e bepaold beer,  gebrouwd of gesjoonke weure. Illegale brouwerije woorte door de plaotseleke  pelitie gesloop of aofgebroke. 't Waor veur de gemeinte Mestreech in de zestiende en zeventiende  iew 'ne zwoere opgaaf um 't Gilde vaan de Brouwers te euvertuige um veur de Mestreechter börger liech beer te goon  brouwe. 't Woort väöl door kinder gedroonke en had minder alcohol daan 't zwoer beer.


Beerbrouwerij 18e ieuw.
Groete en belangrieke technologische oontwikkelinge in de brouwerij kaome pas nao 1800.  Louis Pasteur oontdèkde roond 't jaor 1890 de vergisting en es me 't beer veur 't aofvölle deeg verhitse tot 80 of 90 graod,  storf de bacterië   zoetot die bacterië gein sjaoj kós aonrichte. Me neumde dat proces " Pasteurisere". In 't jaor 1879 deeg me nog 'ne groete oontdèkking naomelek 'nen  iesmesjien. 't Waor de Duitser Carl von Linde dee 't mesjien heet oetgevoonde en me 't beer noe good kós keule mèt groete ies-steef, en dat  waor ouch 't begin vaan uzze ieskas.

Brouwerije in Mestreech
Aon de over vaan de Maos ligk tösse 'den Oeverwal en de Rechstraot in Wiek-Mestreech e sjoen pand boe brouwerij " De Ridder" is gelege. Zie woort in 1856 gestiech door de gebreurs " Van Aubel", die ouch al brouwerije hadde in Roermund en Meerse. De naom woort "Gebroeders van Aubel's Bierbrouwerij". In deen tied had Mestreech mie es 40 brouwerije en oonderwijl tot 't begin vaan de ierste wereld-oorlog waore dat nog mer 24 brouwerije. Ouch kochte de brouwerije väöl groete hoezer op en leet me dao de veurkamer inriechte tot kaffee. Veural in de buurt vaan de Boschstraot waore väöl kaffees te vinde boe me neve 't Mestreechter beer ouch väöl jenever versjödde. Tösse 1919 en 1940 leep 't aontal  weijer trök  tot 9 brouwerije, boe oonder twie kloester-brouwerije. De twie kloester-brouwerije en de brouwers vaan Eberhard,Th.Grein, rn Eugène Mares stopde nao de twiede wereld-oorlog.
Zoe ouch de Sint Servatius brouwerij (De Zwarte Ruiter) aon de Anna Laon,Marres-Ceulen in de Capecijnestraot -hook Groete Grach en op d'n oostoever in Wiek , Brouwerij De Keizer in de Wiekergrachstraot,en De Ridder aon de Oeverwal. In 't jaor 1971 bleef brouwerij De Ridder allein euver. Brouwerij De Ridder woort gebouwd bove e bron en góng ziech speciaolisere in beer vaan 'ne liege gisting. De concurentie waor roond 1900 groet umtot in Mestreech in deen tied 26 brouwerije had. In 1925 naotot zie waore umgesjakeld op beer vaan 'ne liege gisting kaom 't beer op de merret oonder de naom vaan " Ridderpils" en vief jaor later  in 1930 kraog de brouwerij dezelfde naom.



Brouwerij De Ridder
De naom is woersjijnelek oontliend aon Sint Martinus, Ridder en petroenheilige vaan de Martinuskerk gelege neve de brouwerij.'t Waor ein vaan den' ierste Limburgse brouwerije die beer exporteerde nao Holland. De Ridder woort in 1982 door 't Heineken Concern euvergenome vaan de femilie van Aubel. Tösse 1982 en 1989 góng de produktie umhoeg vaan 18.000 nao 36.000 hl  beer . Vaanaof 1 Miert 2002 stopde de brouwerij mèt 't brouwe vaan pils,aajt bruin en bokbeer. 't Besluut um te stoppe waor umtot me neet mie weijer kós oetbreije en umtot ouch  de binnestad vaan Wiek te klein waor um mèt  groete tankwagele tot aon 't febrik te kaome. Groete vate en fuste  mooste in Groonsveld weure euvergelaoje in kleinere vate en dat waor lèstig en te deur. Daoneve wouw de Stad Mestreech de binnestad verkiersvrij make en zoe kaom 't tot 25 maan hun baon verlore en  Brouwerij De Ridder de poorte in 2002 deeg sleten.





Marres Brouwerije

De historie vaan de Marres Brouwerije geit trök tot 't jaor 1641 umtot vaanaof dat jaortal vas is kaome te stoon tot de Fam.Marres oonaofgebroke wèrkzaom zien gewees in 't Mestreechter Brouwers Gilde.  't Moot 'ne Herberg of 'ne groete kaffee mèt brouwerij gewees zien dee Eva Marres dreef in de "Le Vert Galant " gelege op de Kleine Grach. De Kaffe/brouwerij waor genump nao de Franse Keuning Henri 4e (1553-1610) dee bezunder geleef waor in Mestreech. Eva en häör broor Paulus,paoter in 't kloester vaan de Kruushiere, waore de kinder vaan Reijner Marres en Anna Hoppels.Eva woort gebore op 27 Augustus 1608 en orref de kaffee/brouwerij vaan häör Pa wie heer in 1641 storf. Eva trouwde mèt häör steefbroor en zie hadde alle twie dezelfde naom Marres. In 1675 maakde zie häör testemint en leet de Brouwerij euver aon häör dochter Elisabeth.Wielang tot zie heet gebrouwe is neet bekind en daorum make veer 'ne sprunk in de historie nao 't jaor 1825. Michaël Marres en Anna Maria Bemelmans kaope de brouwerij op 31 mei 1825 vaan Jan Pieter Nypels. Dees brouwerij weurt de moojer vaan alle Marres brouwerije in Mestreech. Michaël is gebore in Biesland in het Jekerdal zjus boete Mestreech. Ziene Pap heet dao 'ne brouwerij "Het Pannenhuis". Anna Maria is de dochter vaan Leonardus Bemelmans, brouwer en distillateur in de Taofelstraot. Zie trouwe en beginne 'ne brouwerij in de Plankstraot en höbbe 'nen oetgaank aon de Havestraot. De Sint Nicolaas kerk weurt aofgebroke en daan  höbbe zie hun hoofingaank gelege aon 't Slevrouwe Plein. Michaël Marres, begint in dees brouwerij in 1825 te brouwe en weurt op het einde van zien leve in Mestreech  "Le roy des brasseurs " genump. Umtot ouch väöl brouwers later  door häöm zien opgeleid.
Heer heet 12 zeuns , boevaan d'r nege volwasse weure. Twie daovaan weure preester. De ajdste zoon, Pierre Marres weurt hoeglieraar in de moraaltheologie en docent op 't groetseminarie preesteropleiding in Roermund en sjrijf  'n  latiens commentaar op 't  burgerlijk  wètbook. Charles Marres weurt deke vaan Venlo. Jean Marres weurt  lieraar klassieke taole en rector vaan 't  gymnasium in Mestreech. Joseph Marres start 'ne Zoutziederei oonder de naom vaan Marres-Zoutziederei. De aander vijf zäöns weure allemaol brouwer. Michaël Marres, zoon, begós op de Boschstraot  'ne brouwerij De Valk, ouch wel Valkenbrouwerij genump, en weurt  den'íerste  wethouwer Marres. August Marres, getrouwd mèt  Hélène Ceulen, begós 'ne brouwerij in de Capucijnestraot. Jacques Marres weurt  in 1886 directeur vaan brouwerij De Ridder. Heer volgde dao ziene overlije  sjoenbroor Léon van Aubel op, dee getrouwd waor mèt   zien zuster Sophie Marres. Hun zäönsje Léon is daan pas 12 jaor. In 1902 nump Léon jr. nao het euverlije vaan Jacques de leiding op ziech.


Michaël Marres
Eugène I  Marres de jongste zoon en gebore in 1847 nump de brouwerij vaan ziene pa euver. Eugène I brouwt versjèllende soorte beer boe oonder 'e nui beer dat later bekind woort oonder de naom vaan Marres Oud Bier. Dat beer moos twie jaor laank naogiste in groete vate. Zjus wie zien ouwers krijg Eugène I nege kinder boevaan de ajdste zoon Eugène II later de brouwerij euvernump vaan ziene pa. De ajdste dochter trouwt mèt Edmond Jaspar dee later Ketonrechter weurt in Mestreech en 'n book sjrijf mèt de titel "Kint Geer Eur Eige Stad".


Beertransport  in e groet lagervaat veur 't Marres Oud Bier.

www.marres.nl  

  Es Eugène II Marres in 1930 obbins  euverlijt  stop ziene zoon Eugène III  zien stage bij 'ne Duitse beerbrouwerij  en nump de zaak euver  dee daan 21 kaffees heet in Mestreech ,Amby,St.Pieter ,Meerse en Sustere. Eugène III moderniseert in 1938  de brouwerij en plaots nui brouw-ketels. Wijer oetbreie kós heer  neet umtot de plaots centraal in 't centrum ligk. Meh 't aontal kaffees weurt oetgebreid vaan 21 nao 36. In 1946 weurt euverein gekaome tot de brouwers-rechte euver goon nao de Brand's  Beer in Wijlre. De febriks gebouwe woorte in 1979 aofgebroke um plaots te maken veur apparteminte en 't woenhoes op 't Slevrouweplein woort in 1962 aon de gemeinte Mestreech verkoch. Zoe is 'n einde gekaome aon 'ne brouwers femilie die vaanaof 1641 beer brouwde in de stad Mestreech.